Historia da Champions League

A Liga de Campións da UEFA, tamén coñecida como Copa de Europa, Champions League ou simplemente Champions, é o torneo europeo de fútbol máis importante a nivel de clubs organizado pola Unión de Asociacións de Fútbol Europeas (UEFA). Foi creada en 1955 baixo a denominación de Coupe deas Clubs Champions Européens (que en francés significa Copa de Clubs Campións Europeos), para enfrontar aos campións das asociacións europeas de fútbol nos seus respectivos campionatos de liga. Dende a tempada 1992-93 vén denominando oficialmente Champions League, tras a introdución por primeira vez do formato de competición de liga na fase de cuartos da tempada anterior.

É a competición entre clubs con máis prestixio e eco mediático do mundo. Dispútase anualmente. O club con máis títulos é o Real Madrid, con nove.

Formato

Nun principio participaban preto de 32 equipos en eliminación directa, todos campións de liga, ata a campaña 1991-92, en que se fixo a máis importante reestruturación na competición substituíndo as fases eliminatorias por unha fase de grupos.

* Na tempada 1991/92: Logo de 2 roldas eliminatorias (sen contar previas) quedaban 8 equipos que se organizaban en 2 grupos, onde se clasificaba o mellor de cada grupo para disputar a final.

* Na tempada 1993/94: Introduciuse a semifinal, clasificando 2 de cada grupo.

* Na tempada 1994/95: Ampliouse a cota a 16 equipos, que se organizaron en 4 grupos e introducíronse os cuartos de final.

* Na tempada 1997/98: Ampliouse de novo a cota a 24 equipos, que se organizaron en 6 grupos.

* Na tempada 1999/2000: Ampliouse por última vez a cota aos 32 equipos actuais, que se organizaron en 8 grupos e agregouse unha segunda rolda de grupos.

* Na tempada 2003/04: Suprimiuse a segunda fase de grupos e substituír pola de oitavos.

* Na tempada 2009/10: Ampliouse o número de equipos (22) que clasificaban directamente á fase de grupos. Distinguiuse aos equipos campións de ligas menos potentes dos non campións das máis potentes, non permitindo cruces dos primeiros cos últimos en roldas previas.

Dende a tempada 1999/2000 participan 32 equipos na competición, que se organizan nunha primeira rolda que se xoga en forma de liguiña. Hai 8 grupos con 4 equipos en cada grupo (por regra da UEFA, non pode haber dous equipos dun mesmo país nun só grupo). Os equipos dos grupos enfróntanse entre si a ida e volta e os dous primeiros clasificados pasan á seguinte rolda, os oitavos de final; o terceiro de cada grupo pasará aos dezaseisavos da UEFA Europa League.

No sorteo da primeira rolda, ademais establécense os calendarios da mesma de modo que 2 equipos dun mesmo país non xoguen ambos en casa ou ambos fose na mesma xornada (ou no caso de que un país tivese 3 ou 4 equipos, para que 2 equipos dese mesmo país non xogasen ambos en casa ou fose o mesmo día, se se ten en conta que cada xornada dispútase entre o martes e o mércores dunha mesma semana). Esta norma ten unha excepción referente aos equipos rusos, xa que debido as baixas temperaturas que rexistra este país no inverno establécese que na última xornada da primeira rolda non se xoguen partidos alí. Nas fases sucesivas (a eliminación directa) ata a final cóntase co criterio de desempate de maior número de goles marcados en campo contrario. Tanto ao final dos noventa minutos como da prórroga. Así como coas quendas de penaltis.

Nos oitavos de final hai 16 equipos que se enfrontan de forma eliminatoria. Cada equipo enfrontarase con outro a dobre partido e o vencedor pasará a cuartos de final, nos que quedarán 8 equipos enfrontándose de novo de forma eliminatoria. Nas semifinais hai 4 equipos. Haberá dous partidos e o vencedor de cada partido chegará á final. A final é o único enfrontamento que se xoga a un só partido e nun campo neutral elixido pola UEFA antes do inicio da competición.

Clasificación

Tradicionalmente, a competición sempre permitiu ao campión vixente a defensa do título sen ser campión de liga. Tras a ampliación do número de participantes das ligas máis fortes, a UEFA regulou este tipo de situacións. Outorgando ao campión o privilexio de ser primeiro cabeza de serie nos sorteos, así como o acceso directo á fase de grupos. E deixando en mans das asociacións nacionais a posibilidade de enviar ao campión vixente, pero en detrimento do último clasificado en postos Champions e sempre previa solicitude á UEFA por parte da asociación. É o caso do Real Zaragoza e o Real Madrid, cuarto e quinto respectivamente na tempada 1999-2000. Ou do Everton Football Club e o Liverpool FC na tempada 2004-05, en idéntica situación. 

Aínda que, neste último caso, a FA non só non solicitou á UEFA que permitise acudir ao Liverpool en detrimento do Everton, senón que ademais negouse a permitilo cando a UEFA pediullo expresamente. Argumentando que o propio regulamento reservaba esa capacidade exclusivamente á asociación inglesa, como efectivamente ocorría. Finalmente, a UEFA cedeu e outorgou unha invitación para a primeira rolda previa ao Liverpool, permitindo competir a cinco clubs dunha mesma asociación, a inglesa, na edición do ano seguinte; feito sen precedentes na historia da competición. Posteriormente, a UEFA modificou o regulamento da tempada 2006-07 e eliminou a prerrogativa das asociacións para decidir respecto diso.

Historia

1955-1959

En abril de 1955 a UEFA aprobou unha competición entre clubs europeos, a Copa de Campións de Europa, máis coñecida como a Copa de Europa. Hai que dicir que as primeiras Copas de Europa foron impulsadas polo xornal deportivo francés L'Équipe, Gabriel Hanot que era o seu editor na época, xunto co seu colega Jacques Ferran e o presidente do Real Madrid, Santiago Bernabéu. Na tempada seguinte (1955-56) xogouse o primeiro campionato. O primeiro vencedor foi o Real Madrid, equipo que se alzou co trofeo 5 anos consecutivos. A época de vitorias do Real Madrid empezou na primeira tempada, derrotando ao equipo francés Stade de Reims por 4 goles a 3. A hexemonía do Real Madrid continuou catro tempadas máis, gañando finais contra o ACF Fiorentina, AC Milan, Stade de Reims e Eintracht Frankfurt.

1960-1969

Na tempada 1960-61 houbo un novo campión, o SL Benfica. Ese ano o Real Madrid non puido pasar de primeira rolda, xa que foi derrotado polo FC Barcelona. Posteriormente, o FC Barcelona chegou á final do Wankdorfstadion de Berna. O equipo portugués do Benfica volveu gañar o título, esta vez no Estadio Olímpico de Ámsterdam, ao ano seguinte derrotando ao Real Madrid na final. O SL Benfica volveu chegar á final por terceira vez, pero caeu derrotado ante o AC Milan no Estadio de Wembley de Londres. Os dous anos seguintes estiveron dominados por outro equipo italiano, o Inter de Milán que derrotou na final ao Real Madrid e ao SL Benfica, nas finais de Viena e Milán respectivamente.

En 1966 o Real Madrid volveu conseguir un título, o sexto, derrotando na final no Estadio Heysel de Bruxelas ao Partizán de Belgrado por 2 a 1. Nese equipo continuaba o veterano Francisco Gento, que se converteu no xogador que máis veces gañou unha Copa de Europa.

En 1967 proclamouse vencedor o Celtic de Glasgow, un equipo que por aquel entón non tiña ningún estranxeiro e estaba formado só por xogadores escoceses, converténdose así no único campión escocés ata a data e o primeiro de todo o Reino Unido. A final de 1967 disputouse no Estadio Nacional de Portugal e enfrontou ao Celtic contra o Inter, con resultado de dous a un para os primeiros. Ao ano seguinte gañou un equipo inglés, o Manchester United, gañando na final de Wembley ao SL Benfica.

En 1969 gana un equipo italiano, o AC Milan que derrotou na final, no Estadio Santiago Bernabéu, a un equipo dos Países Baixos, o Ajax Ámsterdam por 4 a 1.

1970-1979

Os Países Baixos dominaron a competición nos seguintes catro anos conseguindo un título o Feyenoord e tres o Ajax Ámsterdam, en cuxas filas estaba un dos mellores xogadores da historia, Johan Cruyff, a última, en 1973, fronte á Juventus FC de Italia con resultado dun a cero para os holandeses na final do Estadio Estrela Vermella de Belgrado.

Durante as tres tempadas seguintes un equipo alemán, o Bayern de Múnich, dominou a competición. Nese equipo militaron xogadores como Franz Beckenbauer, Gerd Müller ou Paul Breitner. Empezou gañando a final de 1974 ao Atlético de Madrid, no Estadio Heysel de Bruxelas, única final disputada polo equipo español e que perdeu nos últimos segundos. Desfíxose tamén do Leeds United e do As Saint-Étienne nas finais dos dous anos seguintes, en París e Glasgow respectivamente.

Desde 1977 ata 1982 a Copa de Europa foi conquistada por clubs ingleses. En total foron seis trofeos os que acabaron en mans inglesas nese período. Tres foron logrados polo Liverpool FC, dous polo Nottingham Forest e un polo Aston Vila.

1980-1989

A final da tempada 1982/83 enfrontou ao Hamburgo SV e á Juventus FC no Estadio Olímpico de Atenas e foi a primeira tras seis anos sen a presenza de equipos ingleses. Con todo, na tempada seguinte o Liverpool FC volveu gañar o trofeo, esta vez na quenda de penais ante a Roma, o equipo que xogaba en casa aquela final, xa que se disputou no Estadio Olímpico romano.

O 29 de maio de 1985 disputouse a final entre a Juventus FC, quen viña de gañar a Copa da UEFA de 1977, a Recopa e Supercopa de Europa de 1984 (esta última fronte ao mesmo Liverpool FC) e o Liverpool FC. O equipo inglés chegaba á final un ano despois, aínda que ao final impúxose o equipo italiano cun gol de Michel Platini. Ese día, antes do partido, produciuse unha traxedia provocada por unha avalancha de hooligans ingleses que provocou o derrube dunha das paredes do Estadio de Heysel, en Bruxelas. O incidente causou 39 vítimas mortais, 34 das cales eran seguidores italianos da Juventus. A Traxedia de Heysel, como se coñece a ese desafortunado suceso, supuxo a expulsión dos clubs ingleses das competicións europeas durante cinco anos, e ao Liverpool FC durante 10 anos, aínda que ao final só estivo seis anos sen poder participar en Europa.

Na tempada 1985/86 enfrontáronse na final o Steaua de Bucarest, equipo que chegaba por primeira vez a unha final, e o FC Barcelona, club que nunca gañara a Copa de Europa. A final xogouse no Estadio Ramón Sánchez Pizjuán de Sevilla. O título caeu en mans do equipo romanés na quenda de penais, na que o porteiro romanés Helmuth Duckadam estableceu unha marca histórica ao deter 4 lanzamentos de penais seguidos.

Os dous seguintes anos tiveron dous inesperados campións: o FC Porto, que venceu na final do Praterstadion de Viena ao Bayern de Múnic nun partido no que o conxunto alemán era favorito e no que o máis destacable foi o gol de tacón do alxerino Rabah Madjer; e o PSV Eindhoven, que venceu na final de 1988 ao SL Benfica na quenda de penais na que foi a cuarta das cinco finais perdidas polo equipo lisboeta. A final disputouse no Neckarstadion de Stuttgart.

1990-1999

En 1989 (Barcelona) e 1990 (Viena), o AC Milan gañou dous títulos. Este equipo estaba adestrado por Arrigo Sacchi e contaba nas súas filas con xogadores como Franco Baresi, Marco Van Basten, Ruud Gullit e Paolo Maldini; este último gañou así os dous primeiros títulos da máxima competición europea dos 5 que conseguiu na súa carreira. É a última vez ata a data en que un equipo revalidou o título.

Ao ano seguinte proclamouse campión o Estrela Vermella de Belgrado, gañando a súa primeira Copa de Europa no Estadio San Nicola de Bari. O conxunto serbio (iugoslavo por aquel entón) derrotou na final ao Olympique de Marsella na quenda de penaltis tras un empate a cero.

En 1992 o FC Barcelona levou o trofeo ao imporse ao Sampdoria por un gol a cero no Estadio de Wembley. O tanto foi marcado por Ronald Koeman de tiro libre no minuto 111.

Na tempada 1992/93 cambiouse o nome do torneo, pasándose a chamar Liga de Campións. Ese ano o Olympique de Marsella proclamouse campión fronte ao AC Milan por 1-0 con gol de Basile Boli de cabeza na final do Estadio Olímpico de Múnic, converténdose no único equipo francés en gañar o torneo. Con todo, o escándalo xurdido ese mesmo ano pola trama descuberta de subornos e irregularidades financeiras labores polo seu presidente Bernard Tapie impediu ao conxunto galo loitar pola defensa do seu título na seguinte campaña.

En 1994 enfrontáronse na final o FC Barcelona e o AC Milan no Estadio Olímpico de Atenas. O equipo italiano impúxose ao Barcelona por catro goles a cero.

Ao ano seguinte, na tempada 1994/95 o AC Milan xogou a súa terceira final consecutiva e a quinta nos sete anos anteriores, pero non puido superar ao Ajax de Ámsterdam na final disputada no estadio Ernst Happel de Viena. Tras 70 minutos de partido, un jovencísimo e case descoñecido Patrick Kluivert entrou ao terreo de xogo, para marcar posteriormente o único gol do partido a só cinco minutos para o final.

O Ajax chegou outra vez á final na tempada seguinte, cuxo escenario ese ano era o Estadio Olímpico de Roma, pero caeu derrotado ante a Juventus FC na quenda de penaltis tras o 1-1 dos 120 minutos disputados, con goles de Fabrizio Ravanelli para a Juve e de Jari Litmanen para o Ajax.

Na tempada 1996/97 entrou en vigor a Lei Bosman que permite aos xogadores comunitarios xogar sen ocupar praza de estranxeiros. Ese ano adxudicouse o torneo o Borussia Dortmund, que conseguiu a primeira Liga de Campións da súa historia, fronte á Juventus FC por 3-1 no Estadio Olímpico de Múnic.

Na tempada 1997/98 aprobouse o novo formato de competición, o que aumenta o número de equipos que participan no campionato. Ese ano proclamouse campión o Real Madrid, logo de 32 anos sen gañar o trofeo. O equipo branco gañou á Juventus, que chegaba á súa terceira final consecutiva, por un gol a cero marcado por Predrag Mijatovi?. A final xogouse no estadio Amsterdam Area da capital holandesa, o cal pasou á historia do madridismo por ser o lugar no que o Real Madrid conquistou a súa sétima Copa de Europa, sendo o primeiro club en alcanzar esa cifra.

En 1999 o Manchester United fíxose co título, converténdose no primeiro club inglés en gañalo logo da Traxedia de Heysel. Na final, xogada no estadio Camp Nou de Barcelona, o Bayern de Múnic logrou adiantarse cun gol de tiro libre de Mario Basler. O conxunto alemán dominou durante a maior parte do partido, obtendo máis ocasiones que o seu rival, pero non foi ata o tempo de desconto cando o equipo inglés deu a volta ao partido para acabar gañando 1-2 grazas aos tantos de Teddy Sheringham e Ole Gunnar Solskjær, logrando unha das maiores proezas da historia das finais.

2000-2009

Na tempada 1999/2000 a UEFA ampliou a 32 o número de equipos participantes na competición, tanto nas roldas previas como na fase final. Ese ano enfrontáronse na final de Saint-Denis (París), por primeira vez na historia da competición, dous equipos do mesmo país: o Real Madrid e o Valencia CF, equipo que alcanzou a final por primeira vez. Esa final foi gañada polo Real Madrid ao imporse por tres tantos a cero.

Na tempada seguinte o Valencia CF volveu xogar a final, esta vez no estadio Giuseppe Meazza de Milán, perdendo de novo. Esta vez o verdugo foi o Bayern de Múnic, que se impuxo na quenda de penaltis por cinco goles a catro. O partido terminara 1-1. O heroe dos penaltis foi o porteiro alemán Oliver Kahn, quen detivo de forma xenial tres tiros, un máis difícil que o outro.

En 2002 o Real Madrid volveu proclamarse campión, no estadio Hampden Park de Glasgow, vencendo por un marcador de 2-1 ao Bayer Leverkusen, conseguindo así a súa novena Copa de Europa. Neste partido produciuse o famosísimo gol de volea de Zinedine Zidane co que o Real Madrid conseguiu o triunfo. Devandito gol foi considerado pola UEFA como o mellor gol das finais da Liga de Campións.

Na tempada seguinte dous equipos italianos enfrontáronse na final disputada en Old Trafford (Mánchester): o AC Milan e a Juventus FC, quen disputaba a súa cuarta final en 8 anos. O partido levoullo o conxunto rossonero, que gañou grazas á dramática quenda de penaltis tras o 0-0 nos 120 minutos regulamentarios.

En 2004 o FC Porto fíxose co título, no Area AufSchalke de Gelsenkirchen, ao derrotar ao AS Mónaco (debutante nunha final) por 3 goles a cero. Este ano había un novo debutante especial na competición. O R.C.Celta de Vigo, equipo da Liga española, que viña disputando de forma seguida competición europea nos últimos 6 anos, e practicando un fútbol espectacular por toda Europa. Este mesma camapaña conseguiu unha das súas maiores proezas, gañar en casa do Milán, actual Campión de Europa, mágoa que esta tempada na que alcanzara a Champions League por primeira vez na súa historia, acabase levándoo á Segunda División española.

Na tempada 2004/05 enfrontáronse na final do estadio Olímpico Ataturk de Istambul o Liverpool FC e o AC Milan. O partido empezou con tres goles do equipo italiano, obra de Paolo Maldini (converténdose no xogador máis veterano en marcar e tamén marcando o gol máis rápido nunha final de Liga de Campións) e de Hernán Crespo (2 veces). Pero o conxunto inglés adestrado por Rafael Benítez logrou unha xigantesca proeza e conseguiu empatar o partido con goles de Steven Gerrard (de cabeza), Vladimír ?micer e Xabi Alonso e forzar a prórroga. Ao final o Liverpool FC impúxose na quenda de penaltis grazas ás paradas do meta polaco Jerzy Dudek.

En 2006, na final xogada no estadio de Saint-Denis de París, o FC Barcelona remontou un 0-1 tras ir perdendo contra o Arsenal FC; o gol de Sol Campbell de cabeza adiantaba ao equipo inglés, pero Eto'o e Belletti deron a volta ao marcador, conseguindo que o FC Barcelona gañase a súa segunda Copa de Europa deixando un marcador de 2-1. Neste partido produciuse a primeira expulsión nunha final de Liga de Campións, a do porteiro alemán dos gunners, Jens Lehmann.

Dous anos logo da final de Istambul, o AC Milan tomouse o desquite fronte ao Liverpool FC, ao gañarlle a final disputada no Estadio Olímpico de Atenas por 2-1, habendo recortado distancias o club inglés no minuto 88 a través de Dirk Kuyt. Filippo Inzaghi foi o autor dos dous goles do club italiano que se adxudicou a súa sétima Copa de Campións nunha tempada marcada polo escándalo do Calciopoli na liga italiana, que a punto estivo de custarlle ao equipo lombardo a súa participación na Liga de Campións.

Na tempada 2007-08, o Manchester United venceu ao Chelsea FC a primeira final da competición entre equipos ingleses, xogada no Estadio Olímpico Luzhniki en Moscova, Rusia. Logo de empatar 1-1 no tempo regulamentario con goles de Cristián Ronaldo aos 26 minutos para os "Reds Devils" e Frank Lampard aos 45 para os "Blues", o empate continuou ata o final do tempo regulamentario e a prórroga, decidíndose o campión desde os 11 metros. O Manchester gañou por 6-5 nunha agónica quenda de penaltis na que un resbalón de John Terry no lanzamento que puido dar o título ao equipo londinense fixo inútil o rexeite de Petr ?ech no disparo de Ronaldo. O holandés Edwin van der Sar desviou a traxectoria do tiro decisivo de Nicolas Anelka, e o equipo adestrado por Alex Ferguson proclamouse campión de Europa por terceira vez na súa historia.

O Manchester United repetiu final ao ano seguinte, no Estadio Olímpico de Roma, nesta ocasión frentre ao F.C. Barcelona, nun encontro moi esperado polo que supuña enfrontar a dous dos xogadores máis en forma do momento, o arxentino Lionel Messi e o portugués Cristián Ronaldo. O Barça completou o seu triplete (Liga de Champións, Liga española e Copa do Rei) ao derrotar ao conxunto inglés por 2-0, con goles de Samuel Eto'o e o propio Messi, impedindo ao Manchester ser o primeiro equipo en gañar a competición dous anos seguidos na época da Liga de Campións.

2010- Actualidade

Na tempada 2009-10 instaurouse un novo formato na competición que separaba na fase previa aos campións nacionais de liga dos equipos non campións, os cales entraban en escena na terceira de catro roldas previas. Na final desa mesma edición, o Inter de Milán fíxose co seu terceiro título tras derrotar na final ao Bayern de Múnic por dous goles a cero, ambos os tantos marcados polo dianteiro arxentino Diego Milito. O conxunto neroazzurri, ademais, convertíase no primeiro club italiano en gañar un triplete (Liga, Copa e Champions), e no sexto a nivel europeo.

O Himno

Download  

O himno da Liga de Campións da UEFA é unha adaptación da obra de Händel, Zadok the Priest. A obra está nos tres idiomas oficiais da UEFA: inglés, francés e alemán. O himno reprodúcese antes de cada partido de Liga de Campións, e utilízase en símbolo de paz e xogo limpo dentro do campo.

O Trofeo

A copa que é entregada ao gañador do torneo tivo dous deseños diferentes ao longo da historia. A primeira versión da copa foi entregada desde a tempada 1955/1956 ata a tempada 1965/1966. En marzo de 1967, o Comité Executivo da UEFA autorizou ao Real Madrid quedar en propiedade este primeiro trofeo que foi doado polo diario L'Équipe nas orixes da competición. Por aquel entón o Real Madrid era o vixente campión tras gañar o seu sexto campionato.

A partir da tempada 1966/1967 o trofeo foi substituído por unha copa de prata deseñada polo suízo Jörg Stadelmann de 74 centímetros de altura e 8 quilos de peso. Este modelo é popularmente coñecido como "a orejona" en España e Hispanoamérica debido ás grandes asas que posúe. Na tempada 1968/1969 introduciuse unha nova regra: todo equipo que se proclamase campión do torneo tres veces seguidas ou cinco alternas, adxudicaríase en propiedade o trofeo que recibise tras a súa terceira ou quinta vitoria de ciclo, respectivamente; iniciándose a continuación un novo ciclo, con cero vitorias, para o equipo en cuestión.

Ata a tempada 2007/2008, os equipos que se proclamaban campións (excepto por terceira vez consecutiva ou quinta alterna) debían devolver o trofeo dous meses antes da final do ano seguinte, entregándoselles a cambio unha réplica a escala menor. Desde a tempada 2008/2009 a UEFA é a propietaria ad eternum do trofeo e entrega unha réplica exacta ao campión, non outorgándose nunca máis o trofeo auténtico en propiedade, aos equipos que gañan o torneo por terceira vez consecutiva ou quinta alterna.